top of page
  • Zdjęcie autoraHubert Taler

E jak Etyka AI | Alfabet AI

Sztuczna inteligencja (AI) rewolucjonizuje nasz świat, od opieki zdrowotnej po finanse. Ale, jak mówiła ciocia May, z wielką mocą wiąże się wielka odpowiedzialność. (A może to był wujek Ben?) Rozważania etyczne w AI są kluczowe, aby technologia przynosiła korzyści społeczeństwu bez wyrządzania szkody.

Ostatnie tygodnie przyniosły dużo dyskusji na temat etyki użycia AI, nie tylko od strony użytkowania gotowego rozwiązania, ale i przy przygotowaniu np. modelu językowego. CZy możemy używać obrazów które są publicznie dostępne? Czy możemy trenować nasz model na publicznie dostępnych tekstach?


By Gage Skidmore, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=27440650

Czy wreszcie, możemy oprzeć głos naszej aplikacji na głosie znanej aktorki, nawet, gdy nie wyrazi ona na to zgody? Taka historia przecież (prawdopobnie), wydarzyła się Scarlett Johansson.

Od lat kluczowe kwestie etyczne związane z AI to m.in:

  1. Stronniczość i sprawiedliwość: Systemy AI mogą nieumyślnie utrwalać uprzedzenia obecne w danych treningowych, prowadząc do niesprawiedliwych wyników. Widać tutaj podobieństwo do działania ludzkiego mózgu.

  2. Prywatność: trenowanie AI często wymaga ogromnych ilości danych, co rodzi obawy dotyczące sposobu zbierania, przechowywania i wykorzystywania tych danych.

  3. Przejrzystość: Zrozumienie, jak AI podejmuje decyzje, jest kluczowe dla odpowiedzialności. Jest to nawet przedmiotem osobnego zagadnienia: interpretowalności oraz wyjaśnialności AI. Tak złożone systemy są dla nas zupełnie nieprzejrzyste.

  4. Autonomia: Równoważenie kontroli człowieka z autonomią AI, aby zapewnić etyczne wyniki. Musimy tu postawić granicę pomiędzy podejmowaniem decyzji przez człowieka na podstawie danych dostarczonych przez AI a samodzielnym podejmowaniem decyzji przez AI bez ingerencji czy kontroli człowieka.

Aby etycznie wykorzystać potencjał AI, musimy priorytetowo traktować przejrzystość, sprawiedliwość i odpowiedzialność. Współpraca między technologiami, etykami i decydentami będzie kluczowa, aby odpowiedzialnie poruszać się po tym nowym obszarze.

Kiedy AI przekracza granice etyki

Sztuczna inteligencja ma ogromny potencjał, ale nie jest wolna od pułapek. Oto kilka znanych przypadków, w których AI przekroczyła granice etyki:

W 2020 roku jedna z dużych firm technologicznych spotkała się z krytyką za oprogramowanie do rozpoznawania twarzy używane przez organy ścigania. Obawy dotyczące uprzedzeń rasowych i naruszeń prywatności doprowadziły do publicznego oburzenia i ostatecznego zawieszenia programu.

Inny przykład: globalna korporacja używała narzędzia AI do rekrutacji, które później okazało się faworyzować mężczyzn ze względu na stronnicze dane treningowe. To podkreśliło ryzyko utrwalania przez AI istniejących uprzedzeń społecznych.

Kolejny przykład pochodzi z Chin, gdzie niektóre miasta wdrożyły systemy predyktywnej policji oparte na AI, które nieproporcjonalnie celowały w społeczności mniejszościowe. Brak przejrzystości i odpowiedzialności rodził poważne pytania etyczne.

Wnioski wskazują na potrzebę ciągłego monitorowania i aktualizowania systemów AI w celu ograniczenia uprzedzeń, a także na konieczność jasnej komunikacji na temat sposobu podejmowania decyzji przez AI. Ważne są również silniejsze polityki regulujące etyczne wykorzystanie AI. Te przypadki podkreślają potrzebę czujności, przejrzystości i wytycznych etycznych w rozwoju i wdrażaniu sztucznej inteligencji.


Dall-E generated metaphor of "Ethical AI"

Rola regulacji w etyce AI

W miarę postępu technologii AI potrzeba solidnych ram regulacyjnych staje się coraz bardziej krytyczna, aby zapewnić etyczne praktyki. Oto jak regulacje odgrywają kluczową rolę:

Ochrona prywatności

Regulacje takie jak RODO w Europie ustanawiają surowe standardy ochrony danych, zapewniając, że systemy AI odpowiedzialnie przetwarzają dane osobowe. Jest to ważny element przyjętego niedawno AI ACT.

Zapewnienie sprawiedliwości

Prawo może wymagać regularnych audytów algorytmów AI w celu wykrywania i ograniczania uprzedzeń, promując sprawiedliwość i równość w aplikacjach. Szczególnie tyczy się to algorytmów, które klasyfikują wypowiedzi albo np. kandydatów do pracy lub starających się o usługi finansowe.

Odpowiedzialność i przejrzystość

Ramowe regulacje mogą wymagać od firm ujawniania, jak ich systemy AI podejmują decyzje, co sprzyja przejrzystości i odpowiedzialności. Ważna jest tu również zasada „nieudawania człowieka” - decyzję ostateczną powinien podjąć człowiek na podstawie rekomendacji od algorytmu. Jeśli informacja wygenerowana przez model językowy trafia do klienta lub użytkownika, powinna być oznaczona w ten sposób - powinniśmy zawsze wiedzieć, że rozmawiamy z AI.

Zapobieganie szkodom

Poprzez ustanawianie jasnych wytycznych etycznych, regulacje mogą pomóc w zapobieganiu niewłaściwemu wykorzystaniu AI w obszarach takich jak nadzór, predyktywna policja i broń autonomiczna.

Co w przyszłości?

Przyszłość regulacji AI wymaga opracowania międzynarodowych porozumień, które zapewnią spójne praktyki etyczne na całym świecie. Kluczowe jest także ciągłe aktualizowanie regulacji, aby nadążały za szybkim rozwojem technologicznym. W proces ten powinni być zaangażowani wszyscy interesariusze, w tym technolodzy, etycy, decydenci i społeczeństwo. Skuteczna regulacja jest niezbędna, aby wykorzystać korzyści AI, jednocześnie chroniąc przed jej ryzykiem, zapewniając, że technologia służy ludzkości etycznie i sprawiedliwie.

Tworzenie etycznej AI to skomplikowane, ale kluczowe zadanie, które napotyka na kilka głównych wyzwań. Systemy AI uczą się na podstawie danych, które mogą zawierać uprzedzenia społeczne, prowadząc do niesprawiedliwych wyników. Ponadto, algorytmy AI, szczególnie modele głębokiego uczenia, mogą być nieprzejrzyste, co utrudnia zrozumienie procesu podejmowania decyzji. Wdrażanie wytycznych etycznych w sposób spójny we wszystkich aplikacjach AI jest trudne, zwłaszcza w dużych organizacjach, a szybki rozwój technologii AI często wyprzedza tworzenie standardów i regulacji etycznych.

Budowanie etycznej AI wymaga skoordynowanego wysiłku, aby proaktywnie stawić czoła wyzwaniom i zapewnić, że technologia przynosi korzyści całemu społeczeństwu w sposób sprawiedliwy i przejrzysty. Kluczowe strategie obejmują stosowanie różnorodnych i reprezentatywnych zestawów danych do trenowania modeli AI, co zmniejsza ryzyko uprzedzeń. Ważne jest również opracowanie systemów AI, które mogą wyjaśniać swoje procesy decyzyjne w zrozumiały sposób. Regularne audyty etyczne, przeprowadzane przez niezależne strony trzecie, pomagają w utrzymaniu zgodności z wytycznymi etycznymi. Współpraca interdyscyplinarna, z udziałem etyków, socjologów i innych ekspertów, zapewnia uwzględnienie różnych perspektyw w procesie rozwoju AI. Ponadto, ciągłe uczenie się i dostosowywanie systemów AI do najnowszych wytycznych etycznych i najlepszych praktyk jest niezbędne dla utrzymania wysokich standardów etycznych.

Jak kształtować etyczną AI?

Patrząc w przyszłość, rozwój AI będzie miał coraz większe znaczenie etyczne. Możemy spodziewać się bardziej kompleksowych i globalnie uznawanych wytycznych etycznych, które pomogą ujednolicić praktyki w różnych branżach. Rządy i organizacje międzynarodowe mogą ustanowić dedykowane organy do nadzorowania etyki AI, zapewniając zgodność i rozwiązując naruszenia etyczne. Ponadto, uniwersytety i programy szkoleniowe prawdopodobnie włączą etykę głęboko w programy nauczania AI, przygotowując przyszłych deweloperów do priorytetowego traktowania kwestii etycznych.

Postęp technologiczny odegra kluczową rolę w kształtowaniu przyszłości etyki AI. Nowe technologie, takie jak wyjaśnialne AI i narzędzia do wykrywania uprzedzeń, pomogą deweloperom tworzyć bardziej przejrzyste i sprawiedliwe systemy AI. Zwiększona świadomość i zaangażowanie społeczne w kwestie etyki AI będą napędzać popyt na etyczną AI, wpływając na firmy do przyjęcia odpowiedzialnych praktyk. Ważne będzie również, aby ramy etyczne były proaktywnie aktualizowane, aby nadążać za szybkim postępem AI, co wymaga współpracy między technologami, etykami, decydentami i społeczeństwem.

W przyszłości możemy również oczekiwać, że rozwój nowych technologii będzie z natury wspierał praktyki etyczne. Wspólne wysiłki w zakresie proaktywnej adaptacji i etycznych innowacji zapewnią, że AI będzie służyła ludzkości w sposób pozytywny i sprawiedliwy. Dynamiczny krajobraz przyszłości AI i etyki wymaga ciągłej czujności i współpracy, aby zagwarantować, że technologie te przyniosą korzyści całemu społeczeństwu.

11 wyświetleń0 komentarzy

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

Comments


bottom of page